De Leidse Buitenschool voor gespecialiseerd onderwijs in Katwijk ontwikkelt beleid voor een doorgaande lijn voor de versterking van onderwijs aan begaafde leerlingen.

Het team van De Leidse Buitenschool in Katwijk ontwikkelt steeds meer deskundigheid in onderwijs voor (hoog)begaafde kinderen, vertelt intern begeleider Ilse Kamer.

Ilse werkt sinds anderhalf jaar voor de Leidse Buitenschool en doet de opleiding Talentbegeleider. Met die kersverse kennis ondersteunt zij als HB-specialist haar collega’s in het signaleren en begeleiden van hoogbegaafdheid en ontwikkelt met het team en ondersteuning beleid voor begaafdenonderwijs.

Begaafde kinderen in het speciaal onderwijs

“Ook in het speciaal onderwijs zitten begaafde kinderen”, vertelt Ilse. “Wij hebben nu bijvoorbeeld een paar leerlingen die hoogbegaafd zijn en die daarnaast de uitdaging hebben om te leren omgaan met bijvoorbeeld hun autisme, ADHD of een andere ondersteuningsvraag.”

Voor leerkrachten kunnen die twee samen best een ingewikkeld vraagstuk zijn. Het team van de Leidse Buitenschool heeft wel veel expertise in ‘gedrag’, maar in combinatie met hoogbegaafdheid hebben leerkrachten niet een, twee, drie een pasklare aanpak.

Scherper op signalen van begaafdheid

Mede dankzij inzet van een quickscan in groepen 1, 3 en 5, is het team steeds scherper op signalen van begaafdheid. Ook in groepsbesprekingen wordt gedrag dat mogelijk voortkomt uit niet eerder onderkende hoogbegaafdheid besproken.

“Als een begaafd kind gefrustreerd raakt omdat het iets moet leren wat het allang weet bijvoorbeeld, kan dat zich uiten in lastig verstaanbaar gedrag”, illustreert Ilse. “Ons team is zeker gewend om te kijken naar de vraag áchter het gedrag. Meer kennis over (hoog)begaafdheid, helpt bij het vinden van een passend antwoord.”

Structuur én verrijken

Veel leerlingen van De Leidse Buitenschool werken met een weektaak die structuur biedt. Door voor hoogbegaafde kinderen het werk te compacten, blijft die structuur ‘staan’. De verrijkingstijd biedt ruimte voor extra uitdaging, die op maat wordt ingevuld. “De één kan wat vrijere opdrachten aan, de ander wil juist graag veel structuur en gaat bijvoorbeeld aan op het maken van rijtjes extra moeilijke sommen; ook omdat dit een duidelijke taak is.”

Probleemgestuurd onderwijs

Waar je voor een uitdagend aanbod voor hoogbegaafde kinderen snel denkt aan meer zelfontdekkend, onderzoekend en projectmatig leren wat de nodige vrijheid meebrengt, hebben kinderen die ook uitdagingen hebben op gedragsgebied juist baat bij structuur en voorspelbaarheid.

Kennis delen met de Noordwijkse School

Ilse: “We zijn ook bij de Noordwijkse School geweest om daar te zien hoe zij het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen vormgeven. Heel inspirerend! En andersom zijn collega’s van die school bij ons geweest om bij ons te kijken naar onze pedagogische gedragsaanpak. De lijntjes zijn kort, dus we weten elkaar te vinden bij verdere vragen.”

Ilse was onder de indruk van het atelieronderwijs op de Noordwijkse School en de aandacht voor creatief onderwijs. Andersom vond de Noordwijkse School onder meer de organisatie en inrichting van de Leidse Buitenschool weer een eyeopener.

“Wij hebben stilteplekken en prikkelarme werkruimtes”, schetst Ilse, “en ook een boksbal waar kinderen even tegenaan kunnen rammen als zij energie of frustratie kwijtmoeten. Ook onze aanpak om positief gedrag te versterken (Positive Behavior Support) sprak aan.”

Eerst beleid, dan doordacht doorbouwen

Volop actie dus, op de Leidse Buitenschool! Waar zou Ilse over een jaar willen staan?
“Ik hoop dat ik dan gegroeid ben in mijn rol als intern begeleider én HB-specialist en dat we vanaf de kleuters hier scherper zijn op signalen van begaafdheid. Er leven veel ideeën om begaafde kinderen die ook een uitdaging hebben op ‘gedrag’ nog beter te ondersteunen, maar het is goed dat we eerst het beleid maken en dan doordacht verder werken aan een doorgaande lijn voor onderwijs aan begaafde leerlingen.”

Successen voor kinderen

Aan motivatie om hieraan te werken geen gebrek. En dat komt ook doordat Ilse en collega’s nu al zien dat aandacht, warmte en passend onderwijs het verschil kunnen maken in een kinderleven.
Zo kwam een kind dat al langer thuiszat weer naar school en zit een andere leerling stukken beter in zijn vel nu hij een passender aanbod krijgt op de Leidse Buitenschool, een dag naar de bovenschoolse Plusklas gaat. “Zo mooi om te zien dat hij zijn plekje nu helemaal heeft gevonden.”