oktober 2026
“Onderwijs zou bij kinderen moeten passen in plaats van dat kinderen in het onderwijs moeten passen"
Op 8 oktober waren 21 ouders aanwezig om mee te denken en te praten over het nieuwe ondersteuningsplan, onder wie ook een aantal afgevaardigden van medezeggenschapsraden en de ondersteuningsplanraad. Ook waren er een paar ouders die ook leerkracht of jeugdhulpprofessional zijn in onze regio; nu spraken zij vooral mee vanuit hun ervaring als ouder. Een greep uit wat ouders graag meegeven? Wees niet bang om na te denken over andere vormen van onderwijs, zorg voor meer kennis en ondersteuning op basisscholen in de wijk: dan hoeven kinderen niet allemaal in dezelfde ‘mal’ te passen. En: neem ouders serieus, die zijn óók professionals als het gaat om kennis over hun kind!
Geef het samenwerkingsverband een boost. Met die oproep van Patricia van Koppen begon de ouderbijeenkomst op 8 oktober. Zij was de onafhankelijk gespreksleider en is in het dagelijks leven Adviseur van Ouder- en Kindsteunpunt Rijnstreek.
Alle inbreng van de ouders gaat mee naar de brede ontwerpbijeenkomsten op 29 oktober en 2 november. Minstens zo belangrijk: de ouderbijeenkomst bleek ook waardevol vanwege de uitwisseling en wederzijdse herkenning onder ouders. Dus wie weet kunnen we vaker ouderbijeenkomsten organiseren!
Snel veel ideeën op de flipover
Patricia vuurde in hoog tempo veel vragen af en al snel waren er door groepjes ouders flipovers volgeplakt met ‘geeltjes’. Wat ging goed, wat kan beter? Herkenning in elkaars verhaal gaf meteen ook onderlinge verbinding. Het was voor de ouders nog een hele kunst om een keuze te maken voor de drie belangrijkste punten.
Is inclusief onderwijs niet een mooi sprookje? Hebben leerkrachten wel voldoende kennis? Hoe doe je het met dertig kinderen in de klas? Waar komen de mensen en het geld vandaan? En is het passend omdat de overheid dat wil, of ook echt passend voor het kind? Zomaar een paar van de onderwerpen die passeerden in de gesprekken.
Inclusiever onderwijs zou supermooi zijn! Maar de ervaringen zijn nu soms teleurstellend, want uiteindelijk moet elk kind nu nog door “hetzelfde malletje”, zo klonk het.
“Nu mijn dochter wordt gezien en mag zijn zoals ze is gaat het zoveel beter. Ze is helemaal opgebloeid na een fase van overleven.”
Wat zien ouders graag anders?
Na de eerste inventarisatie was de vraag: wat zou je anders aan willen pakken? Met die vraag gingen groepjes ouders verder aan de slag en zij vermeden ingewikkelde onderwerpen zeker niet. Wat ouders zoal meegaven?
- Kijk meer naar individuele groei en ontwikkeling met een meer divers curriculum, dat ruimte geeft voor bredere talentontwikkeling en individuele behoeften van kinderen. Daar kun je ook diverser personeel op inzetten. Denk dan bijvoorbeeld ook aan vrijwilligers en gepensioneerden! Goede ondersteuning is wel een voorwaarde.
- Zorgplicht moet volgens ouders beter uitgevoerd worden door scholen. Zij zien voor zich: meer maatwerk, het jaarklassensysteem loslaten, meer op individueel niveau, de overgang voorschool-school geleidelijker doen als het nodig is, en betere overdracht. Neem ouders serieuzer en versterk in het kader van zorgplicht de samenwerking tussen ouders, scholen en het samenwerkingsverband.
- Er zijn wachtlijsten in de hele keten … Bedenk dan wat je intussen toch kunt doen. Ouders kunnen beter geïnformeerd worden over alle mogelijk formele en informele opties. Wat zou het fijn zijn als die expertise dichterbij de school zou zijn, of nog liever bínnen de school. Als je als ouder aan het wachten bent, is het erg eenzaam, informele steunnetwerken voor ouders beter bekend maken en uitbreiden zou helpen. En haal de geleerde lessen vaker op bij ouders en kinderen. Er kan nog veel meer geleerd worden onderling.
- Kinderen struikelen vaak in het huidige systeem, omdat er of te hoge, of juist te lage verwachtingen De kennis op dit gebied van het gespecialiseerd onderwijs is zeer waardevol en moet meer in de reguliere scholen komen. Hulp inroepen – multidisciplinair – moet ook normaler zijn. En is het advies: kijk naar het hele kind en niet alleen naar de cognitieve ontwikkeling. Werk groeps-doorbrekend en stop kinderen minder in hokjes. Een goed startgesprek met ouders (en kind!) aan het begin van het schooljaar helpt ook, vinden de ouders.
“Als ouders ben je ook professional als het gaat om je eigen kind, neem ons dus serieus!”
Ideaalbeeld van inclusief onderwijs en samenwerking met ouders
Tot slot droomden ouders over scholen waar iedereen anders is en iedereen erbij hoort, waar diversiteit gevierd en gewaardeerd wordt. En waar aandacht is voor kinderen die anders zijn, ieder kind echt gezien wordt en het veilig is in de klas óók als je anders bent. Over scholen waar niemand buitengesloten wordt.
Die droomscholen staan in de wijk, zodat je er ook in de buurt bij hoort en je daar vriendjes hebt. Scholen die op die plek ook ontmoetingsplek, vindplaats en werkplaats zijn voor de hele maatschappij. Waar vormen van onderwijs ruimte laten voor anders zijn en waar meer gespecialiseerde expertise in huis is. Waar inclusie-experts zorgen voor verbinding van mensen en middelen. Waar zorg dichtbij is, zónder diagnoses en slagbomen en waar problemen aangepakt worden als ze nog klein zijn.
En – dat zal niet verbazen – waar ouders actief betrokken worden, omdat opvoeding daar begint en omdat de school een mini-maatschappij is. De droomsessie eindigde met een noodkreet: thuiszittende kinderen verdienen alle aandacht!
Wat gaat al goed?
Afgelopen jaren zijn mooie stappen gezet, gaven ouders terug. Zo vinden zij dat ouders serieus worden genomen en goed gehoord worden als kenners van hun kind. Ouders en onderwijsprofessionals kennen elkaar beter ‘als mens’. Er is meer aandacht voor communicatie met ouders en we zijn meer zaken ‘normaal’ gaan vinden en denken minder vanuit diagnoses.